Ünite 8 · Yabancı kaynaklar ve özkaynaklar

Bordro muhasebe kaydı: ücret tahakkuku ve ödemesi

Bordro kaydı iki adımda yapılır. Ay sonunda ücret tahakkuk ettirilir; net ücret, SGK primleri ve vergiler sonra kendi günlerinde ödenir.

İşletmenin personel maliyeti brüt ücret ile işveren SGK ve işsizlik payının toplamıdır. Çalışandan kesilen prim ve vergiler, ödenene kadar SGK'ya ve vergi dairesine borçtur.

Kural

Bordroda brüt ücretten SGK ve işsizlik işçi payı (%15), gelir vergisi ve damga vergisi kesilir; kalan net ücrettir. İşveren ayrıca SGK ve işsizlik işveren payını öder (2026: %21,75 + %2, hazine 2 puanını karşılar).

Tahakkuk: personel maliyeti (brüt + işveren payı) gider hesabına borç (yönetimde 770); net ücret 335 Personele Borçlar, vergiler 360, bütün SGK primleri 361 alacak.
Ödemeler: net ücret 335 borç; SGK primi ertesi ay sonunda 361 borç; vergiler ertesi ayın 26'sında 360 borç.

Çözümlü örnek

İşlem Yönetim ofisinde çalışan 1 kişinin ocak bordrosu: brüt ücretler 48.500,50 TL; SGK ve işsizlik işçi payı 7.275,08 TL; gelir ve damga vergisi 2.089,90 TL; net ücretler 39.135,52 TL. İşveren SGK ve işsizlik payı (hazine indirimi düşülmüş) 10.548,86 TL. Tahakkuk kaydını yap.

Hesap	Borç	Alacak
770 Genel Yönetim Giderleri	59.049,36
335 Personele Borçlar		39.135,52
360 Ödenecek Vergi ve Fonlar		2.089,90
361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri		17.823,94

Personel maliyeti brüt + işveren payı = 59.049,36 TL: 770 borç. Net ücret 335 Personele Borçlar, vergiler 360, bütün SGK primleri 361 alacak.

Kendin dene

Kaydı hesap kodları ve tutarlarla yaz; kurallar kontrol eder ve hatanın nedenini söyler.

İşlem

Yönetim ofisinde çalışan 2 kişinin ocak bordrosu: brüt ücretler 113.501,40 TL; SGK ve işsizlik işçi payı 17.025,22 TL; gelir ve damga vergisi 6.408,83 TL; net ücretler 90.067,35 TL. İşveren SGK ve işsizlik payı (hazine indirimi düşülmüş) 24.686,56 TL. Tahakkuk kaydını yap.

Cevabı göster

Hesap	Borç	Alacak
770 Genel Yönetim Giderleri	138.187,96
335 Personele Borçlar		90.067,35
360 Ödenecek Vergi ve Fonlar		6.408,83
361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri		41.711,78

Personel maliyeti brüt + işveren payı = 138.187,96 TL: 770 borç. Net ücret 335 Personele Borçlar, vergiler 360, bütün SGK primleri 361 alacak.

Sık yapılan hatalar

İşverenin SGK ve işsizlik payı da personel gideridir: ücret giderine eklenir ve 361'e alacak yazılır.
SGK primleri 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri'ne, gelir ve damga vergisi 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar'a yazılır.
Tahakkuk kaydında para çıkmaz: net ücret çalışanlara borçtur, 335 Personele Borçlar alacak. Ödeme ayrıca kaydedilir.
Ücret gideri tahakkuk kaydında yazıldı. Ödeme çalışanlara olan borcu kapatır: 335 Personele Borçlar borç.
SGK primleri 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri'nde bekliyor; 360 vergiler içindir.

Sık sorulanlar

İşveren payındaki hazine indirimi nasıl gösterilir?: Uygulamada iki yol var: indirim düşülmüş işveren payı gider yazılır ya da işveren payı tam gider yazılıp hazinenin karşıladığı tutar gelir hesabına (602 ya da 649) alınır. İlk Defter ikisini de doğru sayar.
SGK primi ve vergiler ne zaman ödenir?: SGK primleri izleyen ayın sonuna kadar ödenir (361 borç). Muhtasar ve prim hizmet beyannamesiyle bildirilen gelir ve damga vergisi izleyen ayın 26'sına kadar ödenir (360 borç).