Ünite 5 · KDV mahsubu ve vergiler
KDV mahsup kaydı nasıl yapılır?
KDV mahsubu, ay boyunca satışlarda hesaplanan KDV ile alışlarda ve giderlerde ödenen KDV'nin ay sonunda karşılaştırılıp kapatılmasıdır. Kaydın sonucu, beyannamede ödenecek ya da sonraki aya devreden KDV'dir.
Kayıtta üç ihtimal vardır: hesaplanan KDV büyükse fark ödenir, indirilecek KDV büyükse fark devreder, önceki aydan devreden KDV varsa o da indirime girer.
Kural
Ay boyunca satışlarda hesaplanan KDV 391'de, alışlarda ve giderlerde ödenen KDV 191'de birikir. Ay sonunda ikisi karşılaştırılır; buna mahsup denir.
- Hesaplanan büyükse fark ödenecek KDV'dir: 391 borç, 191 alacak, fark 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar alacak.
- İndirilecek büyükse fark gelecek aya devreder: 391 borç, 191 alacak, fark 190 Devreden KDV borç.
- Önceki aydan devreden KDV (190) varsa o da indirilir: 190 alacak.
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|---|---|
| 391 Hesaplanan KDV | 30.000,00 | |
| 191 İndirilecek KDV | 12.000,00 | |
| 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar | 18.000,00 |
Çözümlü örnek
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|---|---|
| 391 Hesaplanan KDV | 28.170,32 | |
| 191 İndirilecek KDV | 11.920,88 | |
| 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar | 16.249,44 |
391 Hesaplanan KDV borç, 191 İndirilecek KDV alacak yazılarak kapatılır. Hesaplanan KDV, indirilecek KDV'den büyük: fark 16.249,44 TL ödenecek KDV olarak 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar'a alacak yazılır.
Kendin dene
Kaydı hesap kodları ve tutarlarla yaz; kurallar kontrol eder ve hatanın nedenini söyler.
Aralık sonu: satışlarda hesaplanan KDV 45.080,01 TL, alışlarda ve giderlerde ödenen (indirilecek) KDV 11.860,98 TL, önceki aydan devreden KDV yok. KDV mahsup kaydını yap.
Cevabı göster
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|---|---|
| 391 Hesaplanan KDV | 45.080,01 | |
| 191 İndirilecek KDV | 11.860,98 | |
| 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar | 33.219,03 |
391 Hesaplanan KDV borç, 191 İndirilecek KDV alacak yazılarak kapatılır. Hesaplanan KDV, indirilecek KDV'den büyük: fark 33.219,03 TL ödenecek KDV olarak 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar'a alacak yazılır.
Sık yapılan hatalar
- Hesaplanan KDV'nin tamamı ödenmez: önce bu ayın indirilecek KDV'si (191) düşülür.
Sık sorulanlar
- Devreden KDV hangi hesapta izlenir?
- İndirilecek KDV hesaplanan KDV'den büyükse fark 190 Devreden KDV'ye borç yazılır. Sonraki ayın mahsubunda 190 alacaklandırılarak indirilir.
- Ödenecek KDV ne zaman ödenir?
- Aylık KDV beyannamesi izleyen ayın 28'ine kadar verilir ve aynı sürede ödenir. Ödeme kaydı: 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar borç, 102 Bankalar alacak.