Ünite 1 · Temeller · SGS Finansal Muhasebe (26 soru)
İşletmenin kuruluş ve açılış kaydı (500 Sermaye)
Kuruluş kaydı, işletme sahibinin işletmeye koyduğu varlıkları ve varsa işletmenin üstlendiği borçları deftere ilk kez yazar. Varlıklar kendi hesaplarına borç, borçlar kendi hesaplarına alacak yazılır; aradaki fark sahibin sermayesidir: 500 Sermaye alacak.
Aynı mantık her yeni dönemin başındaki açılış kaydında da geçerlidir: açılış bilançosundaki aktif hesaplar borç, pasif hesaplar alacak yazılarak defter yeniden açılır.
Kural
İşletme kurulurken sahibinin koyduğu varlıklar kaydedilir. Her varlık kendi hesabına borç yazılır; toplamı 500 Sermaye hesabına alacak yazılır.
Kuruluşta işletmenin borcu da varsa borç kendi hesabına alacak yazılır. Sermaye, varlıklardan borç düşülerek bulunur: Sermaye = Varlıklar − Borçlar.
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|---|---|
| 100 Kasa | 40.000,00 | |
| 255 Demirbaşlar | 25.000,00 | |
| 500 Sermaye | 65.000,00 |
Yevmiyede önce borç satırları, sonra alacak satırları yazılır. Satırların sırası kontrolü etkilemez.
Çözümlü örnek
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|---|---|
| 100 Kasa | 170.000,00 | |
| 500 Sermaye | 170.000,00 |
İşletmeye para girdi: 100 Kasa bir varlık, artışı borca yazılır. İşletme sahibinin koyduğu sermaye özkaynaktır; 500 Sermaye'nin artışı alacağa yazılır.
Kendin dene
Kaydı hesap kodları ve tutarlarla yaz; kurallar kontrol eder ve hatanın nedenini söyler.
Emre Çelik, 20.000 TL nakit sermaye koyarak bir ticari işletme kurdu. Para işletmenin kasasına konuldu.
Cevabı göster
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|---|---|
| 100 Kasa | 20.000,00 | |
| 500 Sermaye | 20.000,00 |
İşletmeye para girdi: 100 Kasa bir varlık, artışı borca yazılır. İşletme sahibinin koyduğu sermaye özkaynaktır; 500 Sermaye'nin artışı alacağa yazılır.
Sık yapılan hatalar
- Para bankaya değil, kasaya konuldu. İşletmedeki nakit 100 Kasa hesabında izlenir.
- Sermaye varlıkların toplamı değil. Özkaynak = Varlıklar − Borçlar: sermayeyi borcu düşerek bul.
- Kuruluştaki borç kayda girmemiş. Borç da bir kaynaktır ve alacağa yazılır; sermaye ise varlıklardan borç düşüldükten sonra kalan kısımdır.
- Para kasaya değil, bankadaki hesaba yatırıldı. Bankadaki para 102 Bankalar hesabında izlenir.
- Taşıtlar demirbaş sayılmaz; kamyonet, otomobil gibi araçlar 254 Taşıtlar hesabında izlenir.
- 253 Tesis, Makine ve Cihazlar üretimde kullanılan makineler içindir. Masa, bilgisayar gibi büro eşyaları 255 Demirbaşlar hesabında izlenir.
Sık sorulanlar
- Sermaye nasıl hesaplanır?
- Sermaye = Varlıklar − Borçlar. 60.000 TL nakit ve 30.000 TL demirbaşla kurulan, 15.000 TL banka kredisini üstlenen işletmenin sermayesi 75.000 TL'dir.
- Şirkette henüz ödenmemiş sermaye nasıl gösterilir?
- Limited ve anonim şirkette taahhüt edilen sermayenin tamamı 500 Sermaye'ye alacak, henüz ödenmeyen kısmı 501 Ödenmemiş Sermaye'ye borç yazılır. Ortak ödedikçe kasa ya da banka borç, 501 alacak yazılır.