Ünite 3 · Ticari mal ve KDV
Ticari mal alış kaydı (153, 191, 320)
Satmak için alınan mal 153 Ticari Mallar hesabında izlenir. Alış faturasındaki KDV malın maliyetine girmez; ayrı olarak 191 İndirilecek KDV'ye yazılır.
Ödeme şekli kaydın alacak tarafını belirler: peşin alışta kasa ya da banka, vadeli alışta 320 Satıcılar, senet verildiyse 321 Borç Senetleri alacaklandırılır.
Kural
Satmak için alınan mallar 153 Ticari Mallar'da izlenir. Bu ünitedeki işletmeler aralıklı envanter yöntemini kullanır: alışlar 153'e borç yazılır, satışta 153'e dokunulmaz, satılan malın maliyeti dönem sonunda sayımla bulunur.
Alış faturasındaki KDV malın maliyetine girmez: 191 İndirilecek KDV'ye borç yazılır. Ay sonunda satışlardaki KDV'den düşülür.
Mal işletmeye gelene kadarki taşıma, sigorta gibi giderler maliyete eklenir: 153 borç.
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|---|---|
| 153 Ticari Mallar | 50.000,00 | |
| 191 İndirilecek KDV | 10.000,00 | |
| 320 Satıcılar | 60.000,00 |
Çözümlü örnek
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|---|---|
| 153 Ticari Mallar | 44.500,00 | |
| 191 İndirilecek KDV | 8.900,00 | |
| 102 Bankalar | 53.400,00 |
Satmak için alınan mal KDV hariç tutarla 153 Ticari Mallar'a borç; KDV 8.900 TL 191 İndirilecek KDV'ye borç. Bankadan para çıktı: 102 alacak.
Kendin dene
Kaydı hesap kodları ve tutarlarla yaz; kurallar kontrol eder ve hatanın nedenini söyler.
Ege Üretim Sanayi'den 10.000 TL + %20 KDV tutarında oto yedek parçası satmak üzere alındı; bedeli nakit ödendi.
Cevabı göster
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|---|---|
| 153 Ticari Mallar | 10.000,00 | |
| 191 İndirilecek KDV | 2.000,00 | |
| 100 Kasa | 12.000,00 |
Satmak için alınan mal KDV hariç tutarla 153 Ticari Mallar'a borç; KDV 2.000 TL 191 İndirilecek KDV'ye borç. Kasadan para çıktı: 100 alacak.
Sık yapılan hatalar
- KDV malın maliyetine girmez: 191 İndirilecek KDV'ye borç yazılır. 153'e KDV hariç tutar girer.
- 150 İlk Madde ve Malzeme üretimde kullanılacak malzeme içindir. Satmak için alınan mal 153 Ticari Mallar'da izlenir.
- Aralıklı envanterde alış 153 Ticari Mallar'a yazılır. Satılan malın maliyeti (621) dönem sonunda sayımla bulunur.
- Alışta ödenen KDV 191 İndirilecek KDV'dir; 391 satışlarda hesaplanan KDV içindir.
- Senet verilmedi; vadeli alışta borç 320 Satıcılar'da izlenir.
- Mal işletmeye gelene kadarki taşıma bedeli malın maliyetine eklenir: 153 Ticari Mallar. 760 satıştan sonraki dağıtım giderleri içindir.
Sık sorulanlar
- Alışta ödenen nakliye nereye yazılır?
- Mal işletmeye gelene kadarki taşıma ve sigorta giderleri malın maliyetine eklenir: 153 Ticari Mallar borç. Bu giderin KDV'si yine 191'e yazılır.
- Alış iadesi nasıl kaydedilir?
- İade edilen malın KDV hariç tutarı 153'e, KDV'si 191'e alacak yazılır; karşılığında satıcıya borç (320) ya da kasa ve banka borçlandırılır. Uygulamada iade KDV'si için 391 de kullanılır.