Ünite 10 · Maliyet muhasebesi · SGS Maliyet Muhasebesi (8 soru)
Üretim maliyeti kayıtları: 710, 720 ve 730
Üretim yapan işletmede bir ürünün maliyeti üç unsurdan oluşur: ürüne doğrudan giren madde (710), ürünü doğrudan üreten işçinin ücreti (720) ve fabrikanın diğer giderleri (730).
Hangi hesabın kullanılacağını, giderin ürüne doğrudan izlenip izlenemediği ve fabrikada mı yönetimde mi yapıldığı belirler. Yönetim ofisinin giderleri üretim maliyetine girmez: 770.
Kural
Üretim yapan işletmede bir ürünün maliyeti üç unsurdan oluşur: ürünün içine doğrudan giren madde, ürünü doğrudan üreten işçinin ücreti ve fabrikanın diğer giderleri. Yönetim ofisinin ve satış mağazasının giderleri üretim maliyetine girmez; dönem gideridir.
- 710 Direkt İlk Madde ve Malzeme Giderleri: üretime verilen ve ürüne doğrudan giren madde (kereste, kumaş, sac). 150 İlk Madde ve Malzeme'den çıkar.
- 720 Direkt İşçilik Giderleri: ürünü doğrudan üreten işçilerin brüt ücreti ve işveren payları.
- 730 Genel Üretim Giderleri: ürüne doğrudan izlenemeyen fabrika giderleri: yardımcı malzeme, ustabaşı ve bakımcı ücreti, fabrika elektriği, makine amortismanı.
- Yönetim ofisinin giderleri 770, satışın giderleri 760.
- Belirli bir sipariş için yapılan fazla mesai direkt işçiliktir (720); genel yoğunluk yüzünden sürekli yapılan fazla mesainin primi genel üretim gideridir (730).
- 7/B seçeneğinde giderler türlerine göre 790–797 hesaplarında izlenir (790 İlk Madde ve Malzeme Giderleri, 791 İşçi Ücret ve Giderleri…). 7/A ile 7/B hesapları aynı defterde karıştırılmaz.
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|---|---|
| 710 Direkt İlk Madde ve Malzeme Giderleri | 40.000,00 | |
| 150 İlk Madde ve Malzeme | 40.000,00 |
Çözümlü örnek
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|---|---|
| 710 Direkt İlk Madde ve Malzeme Giderleri | 64.900,00 | |
| 150 İlk Madde ve Malzeme | 64.900,00 |
Ürünün içine giren madde direkt ilk maddedir: 710 borç. Depodan çıktı: 150 alacak.
Kendin dene
Kaydı hesap kodları ve tutarlarla yaz; kurallar kontrol eder ve hatanın nedenini söyler.
Bir metal eşya üreticisi: fabrikada kullanılmak üzere depodan 12.400 TL tutarında kaynak teli ve kesme diski verildi.
Cevabı göster
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|---|---|
| 730 Genel Üretim Giderleri | 12.400,00 | |
| 150 İlk Madde ve Malzeme | 12.400,00 |
Ürüne doğrudan izlenemeyen yardımcı malzeme genel üretim gideridir: 730 borç. Depodan çıktı: 150 alacak.
Sık yapılan hatalar
- Kaynak teli ve kesme diski tek bir ürüne doğrudan izlenemez: endirekt malzeme, 730 Genel Üretim Giderleri.
- Fabrikada kullanılan malzeme üretim maliyetine girer: 730 Genel Üretim Giderleri. 770 yönetim giderleri içindir.
- Yönetim ofisinin gideri üretim maliyetine girmez; genel yönetim gideridir: 770.
- KDV maliyete girmez: 191 İndirilecek KDV'ye borç yazılır.
- Ustabaşı ve bakımcı ürünü doğrudan üretmez; ücretleri endirekt işçiliktir: 730 Genel Üretim Giderleri.
- Fabrikada çalışanların ücreti üretim maliyetine girer; 770 yönetim ofisinde çalışanlar içindir.
Sık sorulanlar
- Yardımcı malzeme neden 710 değil 730?
- Zımpara, tutkal, makine yağı gibi malzemeler ürünün içine girse bile tek bir ürüne doğrudan ve ekonomik biçimde izlenemez. Bu yüzden endirekt malzemedir ve 730 Genel Üretim Giderleri'ne yazılır.
- Ustabaşının ücreti direkt işçilik mi?
- Hayır. Ustabaşı, bakımcı ve depo görevlisi ürünü doğrudan üretmez; ücretleri endirekt işçiliktir ve 730'a yazılır. 720 yalnız ürünü doğrudan üreten işçiler içindir.